Jak przetrwać atak jądrowy: co robić minuta po minucie

Większość ludzi w strefie całkowitego zniszczenia wokół wybuchu jądrowego nie przeżyłaby, cokolwiek by zrobiła. Ale ta strefa jest mała w porównaniu z obszarem, na którym o życiu lub śmierci przesądzają decyzje człowieka w następnych minutach i godzinach. Oficjalne zalecenia obrony cywilnej w Stanach Zjednoczonych streszczają te decyzje w trzech hasłach: wejdź do środka, zostań w środku, słuchaj komunikatów. Ta strona wyjaśnia, co oznacza każdy krok i dlaczego działa.

Oś czasu: co robić po wybuchu jądrowym — Co robić i kiedy: pierwsze sekundy, pierwsze minuty i pierwsza doba po wybuchu jądrowym.

Jeśli zobaczysz błysk

Światło wybuchu jądrowego dociera przed wszystkim innym, jaśniejsze od słońca. Nie patrz w jego stronę. Jeśli jesteś na zewnątrz, natychmiast padnij na ziemię twarzą w dół, z rękami pod ciałem i osłoniętą głową, najlepiej za czymś solidnym: murem, krawężnikiem, dalszym brzegiem rowu. Jeśli jesteś w pomieszczeniu, odsuń się od okien i skryj się za masywnym meblem lub ścianą wewnętrzną.

To dokładnie to ćwiczenie, które w latach pięćdziesiątych wykonywały dzieci w szkołach, i często się z niego naśmiewano. Nadal jest to właściwa rada. Z dala od centrum większość obrażeń od fali uderzeniowej powodują szkło i odłamki, które ona rozrzuca, a leżenie płasko za osłoną pozwala uniknąć wielu z nich. Impuls cieplny dużego ładunku trwa kilka sekund, więc szybkie usunięcie się z linii widzenia zmniejsza też oparzenia.

Uczniowie chowający się pod ławkami podczas ćwiczenia obrony cywilnej — Ćwiczenie „padnij i kryj się” w szkole na Brooklynie w latach pięćdziesiątych. Proste, często wyśmiewane i wciąż przydatne przeciwko lecącemu szkłu. Fot.: Library of Congress

Poczekaj na falę uderzeniową

Fala uderzeniowa biegnie znacznie wolniej niż światło. W zależności od odległości może nadejść po kilku sekundach albo dopiero po blisko minucie, a cisza pomiędzy jest zdradliwa: to właśnie ci, którzy podchodzą do okna popatrzeć, zostają pocięci szkłem, gdy uderza fala ciśnienia. Leż, dopóki fala nie przejdzie. Kilka sekund później często następuje silny podmuch z powrotem w stronę wybuchu.

Czas do nadejścia fali uderzeniowej w różnych odległościach — Sekundy między błyskiem a falą uderzeniową dla wybuchu powietrznego o mocy 300 kiloton. Im dalej jesteś, tym więcej masz czasu, by się ukryć.

W ciągu minut wejdź do środka

Jeśli był to wybuch naziemny, opad promieniotwórczy zacznie spadać w ciągu minut w pobliżu miejsca wybuchu, a później dalej z wiatrem. Zanim nadejdzie, wejdź do najsolidniejszego budynku, do którego dotrzesz w kilka minut. Cegła lub beton są lepsze niż drewno, pod ziemią lepiej niż nad nią, a środek dużego bloku lepszy niż pokój przy ścianie zewnętrznej lub pod dachem. Samochód nie daje prawie żadnej ochrony; jeśli w pobliżu jest budynek, zostaw auto.

Najlepsze i najgorsze miejsca na schronienie wewnątrz budynków — Gdzie się schronić w domu jednorodzinnym i w bloku. Im więcej masy między tobą a zewnętrzem, tym lepiej.

Jeśli byłeś na zewnątrz, gdy opad mógł już spadać, zdejmij wierzchnią warstwę ubrania, zanim wejdziesz głębiej do budynku, włóż ją do plastikowego worka i zostaw z dala od ludzi. Zdjęcie wierzchniej warstwy usuwa większość skażenia. Potem umyj się wodą z mydłem i umyj włosy szamponem bez odżywki, która może związać cząstki promieniotwórcze z włosami. Wytrzyj sierść zwierząt, które były na zewnątrz.

Zostań w środku co najmniej 24 godziny

Promieniowanie opadu szybko słabnie: po dobie spada znacznie poniżej jednej dziesiątej poziomu z pierwszej godziny po wybuchu, jak opisuje artykuł o opadzie. Dlatego pozostanie na miejscu jest najważniejszym ze wszystkich kroków. Jeśli władze nie każą ci się przemieścić i nie grozi ci bezpośrednio pożar lub zawalenie, zostań w środku co najmniej dobę.

Dotyczy to także rodziny. Jeśli dzieci są w szkole, szkoła ma obowiązek je schronić, a rodzice przedzierający się przez skażony teren, by do nich dotrzeć, narażą siebie i niewiele zyskają. Żywność w szczelnych opakowaniach i woda w zamkniętych pojemnikach są bezpieczne.

Zimnowojenna tablica schronu przeciwopadowego na budynku — Zimnowojenna tablica schronu przeciwopadowego w Minnesocie. Tysiące budynków publicznych w Stanach Zjednoczonych wciąż je noszą, choć większość schronów nie jest już zaopatrzona. Fot.: Myotus, CC0

Słuchaj komunikatów

Śledź oficjalne komunikaty przez radio na baterie lub na korbkę albo przez telefon. Dowiesz się z nich, kiedy można bezpiecznie wyjść, którymi drogami iść i gdzie szukać pomocy medycznej. Tabletki jodku potasu chronią tylko tarczycę i tylko przed promieniotwórczym jodem; bierz je, jeśli zalecą to władze, a nie profilaktycznie.

Co możesz zrobić już dziś

Przyjrzyj się budynkom, w których spędzasz najwięcej czasu, i zdecyduj, gdzie byłoby najlepsze miejsce na schronienie: piwnica, klatka schodowa albo wewnętrzny korytarz kilka pięter poniżej dachu. Trzymaj pod ręką radio, wodę i zapas jedzenia na kilka dni. Aby zrozumieć, jakie odległości mają znaczenie w twoim mieście, umieść nad nim w symulatorze współczesną głowicę i sprawdź, w której strefie znajdzie się twój dom. Pełne oficjalne wytyczne publikuje Ready.gov.