Hiroszima i Nagasaki: jedyne ataki jądrowe w historii

6 i 9 sierpnia 1945 roku Stany Zjednoczone zrzuciły bomby jądrowe na japońskie miasta Hiroszimę i Nagasaki. To jedyne dwa przypadki użycia broni jądrowej przeciwko ludziom. Japonia skapitulowała 15 sierpnia, co zakończyło drugą wojnę światową.

Grzyb atomowy nad Nagasaki wzniósł się 9 sierpnia 1945 roku na wysokość około 18 km.

Hiroszima, 6 sierpnia 1945

O 8:15 rano bombowiec B-29 Enola Gay zrzucił bombę Little Boy, uranowy ładunek typu działowego o mocy około 15 kiloton, która wybuchła mniej więcej 580 metrów nad centrum miasta. Wysokość wybuchu dobrano tak, by zmaksymalizować zniszczenia od fali uderzeniowej; dokładnie ten kompromis możesz zbadać w ustawieniach wybuchu w powietrzu w symulatorze. W promieniu około dwóch kilometrów niemal każdy budynek został zniszczony lub spłonął; potem nadeszła burza ogniowa. Szacuje się, że na miejscu zginęło 70 000 ludzi, a do końca 1945 roku liczba ofiar sięgnęła około 140 000 z około 350 000 mieszkańców.

Nagasaki, 9 sierpnia 1945

Trzy dni później na Nagasaki, cel zapasowy wybrany, gdy chmury zasłoniły Kokurę, zrzucono bombę Fat Man, plutonową bombę implozyjną o mocy około 21 kiloton, tej samej konstrukcji, którą sprawdzono w próbie Trinity. Choć była silniejsza od Little Boya, pagórkowaty teren ograniczył zniszczenia do doliny Urakami: od razu zginęło około 40 000 ludzi, a do końca roku około 70 000. Kontrast między oboma miastami pozostaje najwyraźniejszą lekcją historii o tym, jak teren zmienia skutki wybuchu jądrowego, czego żaden wyidealizowany model w pełni nie oddaje.

Hiroszima w ruinach po zrzuceniu bomby — Centrum Hiroszimy obrócone w gruzy, 1945 rok.

Co zabijało ludzi

Badania ocalałych pokazują, że zgony były wynikiem połączenia skutków opisanych na naszej stronie o skutkach wybuchu: błysk cieplny powodował śmiertelne oparzenia w promieniu około 3,5 km, fala uderzeniowa przewracała budynki i miotała gruzem, pożary zlewały się w burze ogniowe, a dawki promieniowania przenikliwego były śmiertelne w promieniu około 1,3 km. Dziesiątki tysięcy tych, którzy przeżyli ten dzień, zmarły w następnych tygodniach wskutek oparzeń i choroby popromiennej; ten wzorzec odroczonej śmierci wstrząsnął nawet twórcami bomb. Około 94 000 zarejestrowanych ocalałych (hibakusha), badanych przez całe życie, wykazywało mierzalnie podwyższoną zachorowalność na nowotwory, a ich dane do dziś leżą u podstaw norm ochrony radiologicznej na całym świecie.

Schemat porównania promienia zniszczeń — Promień zniszczeń rośnie z pierwiastkiem sześciennym mocy: głowica 800 kt sięga daleko poza zasięg 15-kilotonowej bomby z Hiroszimy.

Tamte bomby w dzisiejszych kategoriach

Według współczesnych standardów Little Boy był mały. Pojedyncza głowica na dzisiejszych pociskach balistycznych ma zwykle moc 300–800 kiloton, czyli od dwudziestu do pięćdziesięciu Hiroszim. Załaduj w symulatorze gotowy wariant Hiroszimy nad własnym miastem, potem zamień je na współczesną głowicę 800 kt, a różnica nie będzie wymagała komentarza. Więcej kontekstu: jak działa broń jądrowa i dzisiejsze arsenały świata.