MAEA: spawacz z Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej zginął w ataku drona 29 października

Co się stało

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) podała późnym wieczorem w czwartek 29 października 2026 r., że została poinformowana o śmierci pracownika Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej (ZEJ) w Enerhodarze na południowym wschodzie Ukrainy, który zginął tego dnia w ataku drona. We wpisie na platformie X agencja przekazała, że ofiarą był prawdopodobnie spawacz z centralnego warsztatu remontowego elektrowni. Tego samego wieczoru informację podały Reuters i Breakingthenews.net.

Dyrektor generalny MAEA Rafael Grossi oświadczył w tym samym komunikacie, że jakikolwiek atak na personel elektrowni jądrowej jest „całkowicie niedopuszczalny” i narusza siedem niezbędnych filarów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony fizycznej w czasie konfliktu zbrojnego, sformułowanych przez agencję. Ponownie zaapelował o maksymalną powściągliwość wojskową, aby zapobiec awarii jądrowej.

Jak zauważył Kyiv Independent, agencja nie podała nazwiska ofiary, nie określiła, czy dron był rosyjski czy ukraiński, i nie przekazała żadnych szczegółów na temat miejsca uderzenia ani ewentualnych uszkodzeń urządzeń elektrowni.

W piątek 30 października zainstalowane przez Rosję kierownictwo elektrowni, zarządzające obiektem pod nadzorem rosyjskiej państwowej korporacji atomowej Rosatom, przedstawiło na Telegramie własną wersję wydarzeń, którą opisała Izwiestija. Według niego spawacz jechał do pracy na hulajnodze elektrycznej, gdy został trafiony; uderzenie miały przeprowadzić siły ukraińskie, a kierownictwo określiło je jako celowe „polowanie” na pracowników sektora jądrowego. Maksim Puchow, zainstalowany przez Rosję szef Enerhodaru, powiedział, że mężczyzna urodzony w 1985 r. został trafiony przez drona, gdy jechał hulajnogą po mieście, i zginął na miejscu, jak podaje News.mail.ru.

Obiekt i seria incydentów w 2026 r.

ZEJ jest największą elektrownią jądrową w Europie, z sześcioma reaktorami WWER-1000. Siły rosyjskie przejęły nad nią kontrolę w pierwszych tygodniach pełnoskalowej inwazji w 2022 r.; ukraiński Energoatom nadal uważa się za jej prawnego operatora. Wszystkie sześć reaktorów pozostaje wyłączonych od lat 2022–2023, jednak rdzenie reaktorów i baseny wypalonego paliwa wciąż wymagają ciągłego chłodzenia, które zależy od zasilania zewnętrznego lub awaryjnych generatorów diesla.

Według komunikatu nr 371 i komunikatu nr 372 MAEA, opublikowanych 16 i 23 października 2026 r., elektrownia jest obecnie zależna od jednej linii zewnętrznej, linii 330 kV Ferospławna-1. Linia 750 kV Dniprowska pozostaje niedostępna mimo napraw przeprowadzonych w czerwcu 2026 r. Agencja podała też, że od marca 2026 r. do obiektu nie dostarczono żadnego oleju napędowego. Pod koniec października, w ramach ósmego lokalnego zawieszenia broni wynegocjowanego przy udziale MAEA, zakończono naprawę zapasowego transformatora w pobliżu Zaporoskiej Elektrowni Cieplnej, co wzmocniło połączenie z linią Ferospławna-1.

Śmierć z 29 października to czwarty zgłoszony w tym roku śmiertelny incydent z udziałem personelu elektrowni, przy czym do wszystkich doszło z dala od budynków reaktorów:

• Lipiec 2026 r.: Rosatom podał, że w ataku ukraińskiego drona na samochód służbowy zginęli główny inżynier elektrowni i kierowca pojazdu.
• 18 sierpnia 2026 r.: MAEA poinformowała, że około godz. 6.00 dron eksplodował na przystanku autobusowym, z którego korzysta załoga elektrowni; wśród pracowników i podwykonawców było 16 poszkodowanych, w tym jedna ofiara śmiertelna i trzy osoby ciężko ranne. Dyrektor elektrowni nazwał to najpoważniejszym zdarzeniem, z jakim obiekt miał do czynienia.
• 21 października 2026 r.: Reuters podał, że według kierownictwa elektrowni kierowca autobusu zginął po dwóch kolejnych dniach ataków dronów na autobusy przewożące personel. MAEA przekazała, że w konsekwencji 22 października elektrownia znacząco ograniczyła liczbę osób na terenie obiektu.
• 29 października 2026 r.: spawacz zabity przez drona, według MAEA.

Niezależnie od tego MAEA informowała o uderzeniach dronów 19, 20 i 27 września 2026 r., które uszkodziły transformatory w pobliskiej elektrowni cieplnej, kluczowe dla zewnętrznego zasilania ZEJ.

Reakcje

„Jakikolwiek atak na personel elektrowni jądrowej jest całkowicie niedopuszczalny”. Rafael Grossi, dyrektor generalny MAEA, 29 października 2026 r.

Służba prasowa elektrowni, podporządkowana Rosji, nazwała uderzenie „barbarzyństwem”, stwierdziła, że miało ono zastraszyć pracowników sektora jądrowego, i przekazała, że załoga elektrowni i cały Rosatom są w żałobie, jak podają Izwiestija i News.mail.ru.

Ukraiński portal UA.News w tytule przypisał śmierć atakowi rosyjskiego drona, powołując się na komunikat MAEA; sama agencja nie wskazała sprawcy. W chwili pisania tego tekstu nie odnaleziono żadnego oświadczenia rządu Ukrainy ani Energoatomu w sprawie tego konkretnego incydentu.

Fontanka.ru podała, że Grossi powiedział w październiku 2026 r., iż MAEA nie zamierza publicznie wskazywać strony odpowiedzialnej za ataki na elektrownię. Agencja trzyma się tego stanowiska od kwietnia 2024 r., gdy potwierdziła trafienia dronów w budynek obudowy bezpieczeństwa reaktora, nie przypisując nikomu winy.

Tego samego dnia w rosyjskich atakach rakietowych i dronowych na kontrolowane przez Ukrainę miasto Zaporoże rannych zostało co najmniej 14 osób, w tym dziecko, jak podała ukraińska Policja Narodowa cytowana przez agencję dpa.

Kontekst: zasady, na które powołuje się MAEA

Grossi przedstawił siedem niezbędnych filarów w marcu 2022 r. Obejmują one wymóg, by personel operacyjny mógł wykonywać swoje obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i ochrony bez nadmiernej presji. W maju 2023 r. przedstawił Radzie Bezpieczeństwa ONZ pięć konkretnych zasad, z których pierwsza głosi, że nie może dochodzić do żadnych ataków z terenu elektrowni ani na nią, w szczególności wymierzonych w reaktory, składowisko wypalonego paliwa, inną infrastrukturę krytyczną lub personel. Od września 2022 r. MAEA utrzymuje w obiekcie stałą misję ekspertów (ISAMZ).

W świetle międzynarodowego prawa humanitarnego elektrownie jądrowe wymieniono wśród „budowli i urządzeń zawierających niebezpieczne siły” w art. 56 Protokołu dodatkowego I do konwencji genewskich, a pracownicy elektrowni dojeżdżający do pracy są osobami cywilnymi chronionymi przed atakiem. Ani Rosja, ani Ukraina nie przyznały się do odpowiedzialności za żadne z tegorocznych uderzeń w personel ZEJ; od 2022 r. obie strony oskarżają się nawzajem o zagrażanie bezpieczeństwu jądrowemu obiektu.

Praktyczny problem bezpieczeństwa, na który MAEA zwraca uwagę w październikowych komunikatach, dotyczy obsady kadrowej. Po ataku na autobus z 21 października elektrownia ograniczyła liczbę osób na terenie obiektu, a agencja wielokrotnie podkreślała, że zmniejszona załoga w połączeniu z jedną linią zasilania zewnętrznego i brakiem dostaw oleju napędowego od marca zawęża margines bezpieczeństwa elektrowni na wypadek przerwania chłodzenia.

Co jest potwierdzone, a co nie

• Potwierdzone przez MAEA: pracownik ZEJ zginął w ataku drona 29 października 2026 r.; ofiarą był prawdopodobnie spawacz z centralnego warsztatu remontowego.
• Podane wyłącznie przez kierownictwo zainstalowane przez Rosję: że mężczyzna jechał do pracy na hulajnodze elektrycznej, że urodził się w 1985 r. i że dron był ukraiński.
• Niepotwierdzone: kto wystrzelił drona. MAEA nie wskazała sprawcy, Ukraina nie skomentowała sprawy, a ukraińskie media opisujące drona jako rosyjski powołują się na komunikat MAEA, który nie zawiera takiego stwierdzenia.
• Niezgłoszone: jakiekolwiek uszkodzenia reaktorów, systemów chłodzenia lub linii energetycznych związane z tym incydentem. Komunikat MAEA dotyczył śmierci pracownika, a nie stanu elektrowni.