Nükleer gündemde bu hafta: 2-8 Kasım 2026

İran: Katar üzerinden müzakereler, ABD'nin ödül teklifi ve füze menzili açıklaması

Associated Press'in (AP) haberine göre İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, 2 Kasım'da Washington'ın şartlarını yerine getirmesi halinde Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve ABD ile nükleer müzakerelere dönmek için iki günlük bir planı bulunduğunu söyledi. Katarlı arabulucular aracılığıyla iletilen plan, İran'ın daha önce sunduğu yedi günlük öneriyi kısaltıyor. AP'ye göre Bekayi, ABD'nin planı kabul ettiğine dair herhangi bir işaret vermedi (Business Today).

Katar'ın rolü 6 Kasım'da yeniden gündeme geldi. Bloomberg, ABD ile İran'ın savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerde olası bir atılıma yaklaştığını bildirdi. Adı açıklanmayan bir diplomata dayandırılan habere göre Tahran, daha önce görüşmeyi reddettiği nükleer faaliyetlerine ilişkin Katar'ın önerilerini inceliyor. Bloomberg, haziranda varılan geçici barış anlaşmasının çökmesinden bu yana müzakerelerin tıkandığını kaydetti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da aynı gün X'te yaptığı paylaşımda, Dışişleri Bakanlığı'nın Adalet İçin Ödüller programının İran'ın nükleer programına ilişkin tesisler, ekipman, bilimsel personel ve bu personelin hareketleri gibi bilgiler karşılığında 20 milyon dolara kadar ödül ve yer değiştirme imkânı sunduğunu duyurdu. AFP'nin haberine göre Dışişleri Bakanlığı, gerekçe olarak İran'ın UAEA güvenlik denetimi yükümlülüklerine uymamasını ve ajansın "bilgi sürekliliğini" yitirmesini gösterdi (France 24).

AP ve Iran International'ın haberlerine göre Devrim Muhafızları Sözcüsü Tümgeneral Hüseyin Muhibbi, 7 Kasım'da Tahran'da düzenlediği basın toplantısında İran'ın balistik füze menziline kendi koyduğu 2.000 kilometrelik sınırın kaldırıldığını açıkladı. Muhibbi, İran'ın daha uzağa uçabilen füzelere sahip olup olmadığını belirtmedi. AP'ye göre İran'ın bu menzili aşan füzelere sahip olduğu bilinmiyor.

Kuzey Kore: Savaş başlığı ve hava savunma denemeleri

Resmi haber ajansı KCNA'nın ertesi gün bildirdiğine göre Kuzey Kore, 2 Kasım'da orta büyüklükte dağıtıcı savaş başlığı taşıyan stratejik bir seyir füzesini denedi. KCNA, savaş başlığının 5-6 hektarlık bir hedef alanı imha edebildiğini ve denemede dikey vuruş kabiliyetinin sınandığını aktardı. Yonhap, bu denemenin 31 Ekim'de taktik balistik füzeler için yapılan misket savaş başlığı denemesinin ardından geldiğini bildirdi (The Korea Times).

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, 4 Kasım sabahı Güney Hamgyong eyaletindeki Sondok bölgesinden Doğu Denizi'ne (Japonya Denizi) doğru çok sayıda füze ateşlendiğini tespit ettiğini, füzelerin türü ve düştükleri bölgeye ilişkin analizin sürdüğünü açıkladı. KCNA, 5 Kasım'da Kuzey Kore'nin yeni tasarlanan bir hava savunma füze sistemini denediğini ve bir tatbikatta uzun menzilli stratejik seyir füzesi biriminin temsili bir havaalanını vurduğunu duyurdu (The Korea Herald). Reuters, Seul'deki Savunma Bakanlığı'na dayanarak bunun Pyongyang'ın bir ay içindeki dördüncü silah fırlatışı olduğunu bildirdi. Kayıtlara geçen son nükleer patlayıcı denemesi hâlâ Kuzey Kore'nin 3 Eylül 2017'deki denemesi.

ABD ve Çin'in kıtalararası füze programları

Lockheed Martin, 3 Kasım'da ABD Hava Kuvvetleri ile birlikte silahsız ve geliştirme aşamasındaki Mk21A yeniden giriş aracının uçuş testini tamamladığını açıkladı. Araç, Kaliforniya'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden Pasifik üzerine fırlatıldı. Şirkete göre Mk21A, gelecekteki Sentinel kıtalararası balistik füzesinde (ICBM) W87-1 savaş başlığını taşımak üzere tasarlandı ve elde edilen uçuş verileri Kritik Tasarım İncelemesi'nde kullanılacak (Defence Industry Europe).

South China Morning Post'un haberine göre Çin devlet medyası 5 Kasım'da, ilk Dongfeng füzesinin fırlatılışının yıl dönümü vesilesiyle nükleer kapasiteli DF-61 kıtalararası balistik füzesini ve DF-100 seyir füzesini gösterdi. CCTV, DF-61'in Roket Kuvvetleri'nin olağan eğitimlerinde kullanıldığını söyleyen bir askeri uzmana yer verdi. Aynı dönemde yayımlanan uçuş uyarıları, internette bir ICBM denemesi yapıldığı iddialarına yol açtı ancak bu iddialar doğrulanmadı.

Hatırlatmak gerekirse, ABD ve Rusya'nın stratejik kuvvetlerini sınırlayan son antlaşma olan Yeni START, yerine yeni bir anlaşma yapılmadan 5 Şubat 2026'da sona erdi. SIPRI ise Ocak 2026 itibarıyla dünyadaki toplam nükleer savaş başlığı sayısını 12.187 olarak tahmin ediyor.

Zaporijya yeniden dizel jeneratörlere kaldı

UAEA, Ukrayna'da Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Santrali'nin 8 Kasım'ın erken saatlerinde, elindeki son hat olan Ferosplavna-1'in devre dışı kalmasıyla dış elektrik bağlantısının tamamını kaybettiğini açıkladı. Santral acil durum dizel jeneratörleriyle çalışıyor. UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, bunun çatışma boyunca yaşanan 27. benzer olay olduğunu söyledi. UAEA'ya göre jeneratörlerin yakıtı yaklaşık iki hafta yetecek; santral yönetimi ise radyasyon seviyelerinin normal olduğunu bildirdi (Asharq Al-Awsat, Reuters aracılığıyla).